Os nomes de lugar
Cando pensamos no despoboamento do rural, inmediatamente vénsenos á cabeza o abandono do terreo que serviu durante anos para alimentar a tanta xente. A pouco que nos paremos a pensar na lingua que falamos e a comparemos ca que falaban os e as nosas antepasadas facémonos conscientes da cantidade de palabras e expresións que utilizaban e que nós non usamos, como xa mencionamos no proxecto “A memoria das palabras” nesta mesma páxina. Pero poucas veces se fai tan evidente a perda dun caudal enorme de riqueza lingüística como cando pensamos nos nomes de lugar, nos topónimos. Máis aínda se temos en conta que na toponimia é frecuente que se conserven nomes antigos que xa se perderan hai tempo na lingua común.
Están recollidos os macrotopónimos, como parroquias ou aldeas, pero non ocorre o mesmo cos microtopónimos. Cada casa, leira, camiño, ponte, fonte ou calquera accidente xeográfico tiña un nome que desaparecerá irremisiblemente se non facemos nada. A boa noticia é que aínda estamos a tempo de evitalo, aínda hai moitas persoas que coñecen cada recanto do territorio e temos ferramentas para recuperar e conservar eses topónimos.
No ano 2020 comezou a andar o proxecto “Galicia nomeada” para recollida de microtoponimia, impulsado pola Real Academia Galega e e Xunta de Galicia. Trátase dunha plataforma colaborativa na que podemos participar calquera de nós, desde o teléfono móbil ou o ordenador. É moi sinxelo: hai que rexistrarse e, co nome de usuario/a e contrasinal que facilitan, accédese á aplicación. Sinalamos sobre o mapa ou a foto aérea o lugar e poñemos o nome na caixa de diálogo. Tamén podemos suxerir correccións ou modificacións cando nos pareza que os que topónimos que hai marcados non se axustan á realidade.
Preme no botón máis abaixo para ver a páxina do proxecto, onde tamén podes consultar os topónimos da Fonsagrada que xa hai marcados e engadir os que coñezas.