Os nomes de lugar
Cando pensamos no despoboamento do rural, inmediatamente vénsenos á cabeza o abandono do terreo que serviu durante anos para alimentar a tanta xente. A pouco que nos paremos a pensar na lingua que falamos e a comparemos ca que falaban os e as nosas antepasadas, facémonos conscientes da cantidade de palabras e expresións que utilizaban e que xa non usamos, como xa mencionamos no proxecto “A memoria das palabras” nesta mesma páxina. Pero poucas veces se fai tan evidente a perda dun caudal enorme de riqueza lingüística como cando pensamos nos nomes de lugar, os topónimos. Máis aínda se temos en conta que conservan, moitas veces, nomes antigos que xa se perderon hai tempo na lingua común.
Os macrotopónimos permítennos saber do pasado dos pobos e lugares que habitamos. Moitos deles están relacionados con obxectos naturais como plantas (ex: Carballido, Castañoso, Ortigoso, etc), animais (ex: Monteseiro: “Monte oseiro”), características físicas do relevo (Chaín, Montouto, etc), augas (Ribón: “Río bo”, A Fonsagrada, etc), pero tamén con establecementos humanos e cos nomes dos seus posuidores (ex: Castro, Vila, Vilar, Vilarín, Vilardongo: «Vila de Dominicus», Vilapiñol: “Vila de Pinneolus”, etc), construcións e vías de comunicación (ex: Cabana, Paradanova, etc), aproveitamentos do terreo (ex: Braña: pastos de verán, Ferreirola, Muíña, etc), nomes de santos, etc. De todo isto trata a investigación levada a cabo polo lingüista alemán Joseph M. Piel publicada no ano 1961: «Semblanza toponímica de un ayuntamiento gallego: Fonsagrada«.
Da toponimia da Fonsagrada tamén trata o interesante estudo de Nicandro Ares, onde explica, parroquia por parroquia, o significado que distintos especialistas propoñen para os nomes de pobos e aldeas. Premendo no botón máis abaixo, podes descargalo.
